Церебральды сал ауруы және басқа аурулары бар пациенттер үшін медициналық көмектің кепілдігі сақталады
Мемлекет басшысының тапсырмасын орындау шеңберінде Денсаулық сақтау министрлігі базалық мемлекеттік медициналық көмектің бірыңғай пакетін қалыптастыру бойынша жүйелі жұмыс жүргізуде. Бұл тұрғыда әлеуметтік мәні бар аурулар мен динамикалық бақылауға жататын аурулардың тізбелері өзектендірілді.
Біріншіден, әлеуметтік мәні бар аурулардың тізбесі инсульттан кейінгі жіті жағдайлармен толықтырылды (1 жыл бойы). Бұл көмектің сабақтастығын және медициналық оңалтудың ерте басталуын қамтамасыз етеді. МӘМС енгізілуімен халық үшін КТ және МРТ сияқты жоғары технологиялық зерттеулердің қолжетімділігі айтарлықтай артқанын атап өтемін.
Екіншіден, қаржыландыруды оңтайландыру және қайталануды болдырмау мақсатында 4 ауру – балалардың церебральды сал ауруы, ревматизм, дәнекер тінінің жүйелі зақымдануы және қант диабеті – МӘМС жүйесі арқылы қаржыландыру үшін ДБЖА тізбесіне ауыстырылды.
Бұл медициналық көмектің қысқаруына әкелмейтін әкімшілік шара екенін айта кеткен жөн. Іс – шаралардың барлық кешені – диагностика, емдеу, динамикалық бақылау және медициналық оңалту-медициналық көмек көрсетуді ұйымдастырудың қолданыстағы клиникалық хаттамалары мен стандарттарына сәйкес толық көлемде жүзеге асырылатын болады.
Үшіншіден, бұл шешімді қабылдау кезінде біз әлеуметтік аспектілерді ескердік. Церебральды сал ауруы және 1 типтік қант диабеті сияқты аурулар балалық шақта пайда болады. Балалар сақтандыру сыйлықақыларын мемлекет төлейтін жеңілдік санатына жатады. Кәмелетке толған және осы пациенттер үшін мүгедектік расталған кезде мемлекет МӘМС жүйесіне жарналарды жүзеге асыруды жалғастырады, бұл медициналық көмектің өмір бойы қолжетімділігінің сақталуына кепілдік береді.
Бүгінгі таңда Қазақстанда БЦА бар 27 932 пациент бар, оның 99%-ы МӘМС жүйесінде сақтандырылған.
Қант диабетімен есепте тұрғандардың жалпы санының 95%-ды құрайтын 2 типтік ҚД ауруына келетін болсақ, медициналық көмектің көлемі (дәрі – дәрмекпен қамтамасыз ету, динамикалық бақылау, тәулік бойы, күндізгі стационарлар, медициналық оңалту) өзгермейді, бәрі бұрынғысынша қалады, тек қаржыландыру көзі ғана өзгереді (МӘМС). Бұл ретте, диспансерлік пациенттердің 96%-ы МӘМС жүйесінде сақтандырылған.
ҚД мыңдаған қазақстандықтардың өмір сүру сапасына әсер ететін аурулардың бірі ретінде мемлекеттің ерекше бақылауында қалады. Бірақ сонымен бірге, бұл ауру басқарылады, мұнда пациенттің рөлі өмір салтын өзгерту, жаман әдеттерді жою бөлігінде өте жоғары.
Азаматтардың сақтандыру жауапкершілігі мәселесіне ерекше назар аударғым келеді. Сақтандыру мәртебесі толыққанды медициналық көмек алудың негізгі шарты болып қала береді.
Мысалы, сақтандыру жарналарының орташа мөлшері айына 51 мың теңгеге жуық болғанда МӘМС жүйесі консультациялық-диагностикалық қызметтер мен дәрілік препараттарға қолжетімділікті қамтамасыз етеді, олардың құны 2 типтік қант диабетін емдеу жағдайында 600 мыңнан 6,5 миллион теңгеге дейін жетуі мүмкін. Бұл сақтандыру моделінің тиімділігін және МӘМС жүйесіне қатысудың маңыздылығын көрнекі растау.
Осылайша, БЦА және басқа да созылмалы аурулары бар пациенттерге медициналық көмек көрсетудің барлық кепілдіктері МӘМС жүйесінде сақтандыру мәртебесі сақталған жағдайда толық көлемде сақталады.
Медициналық көмектің көлемі жөніндегі мәселеге қатысты мынаны хабарлаймын: пациенттерге медициналық көмек көрсетудің көлемі мен шарттары өзгеріссіз қалады. Амбулаториялық бақылау, дәрі-дәрмекпен қамтамасыз ету, медициналық оңалту, стационарлық көмек (күндізгі және тәулік бойғы стационарлар) қоса алғанда, медициналық көмектің барлық кешені толық көлемде сақталды.
Денсаулық сақтау министрлігі мынаны ерекше атап көрсетеді: МӘМС пакетіне ауыстырылған аурулары бар пациенттер үшін медициналық көмек, сондай-ақ қаржыландыру көлемі қысқармайды.
Бұл ретте сақтандыру мәртебесінің маңыздылығына ерекше назар аударғым келеді. Жұмыссыздарды қоса алғанда, экономиканың ресми секторында жұмыс істемейтін азаматтар үшін мемлекеттік қолдау тетігі көзделген. Мұндай жағдайда жұмыссыз ретінде тіркеліп, тиісті жеңілдікті мәртебе алу қажет.
Осыдан кейін МӘМС жүйесіне сақтандыру жарналары жергілікті атқарушы органдардың қаражаты есебінен жүзеге асырылатын болады, бұл 1 млн. астам азаматты міндетті сақтандыру жүйесі шеңберінде медициналық көмектің барлық түрлеріне толық қол жеткізуге кепілдік береді.
Осылайша, медициналық көмектің бірыңғай пакетіне ауыса отырып, консультациялық-диагностикалық қызметтердің барлық түрлеріне қолжетімділік, негізгі ауруды да, қосалқы патологияларды да емдеуді қоса алғанда, тәулік бойы және күндізгі стационарда емдеуді қамту, оңалту қызметтерін көрсетуді кеңейту ұлғаяды.
2026 жылғы 1 қаңтардан бастап 11 нозологияны қамтитын әлеуметтік мәні бар аурулардың (ӘМА) жаңартылған тізбесі күшіне енеді.
Оған алғаш рет инсульт салдарынан болған эпилепсия және цереброваскулярлық аурулар енгізілді (1 жыл бойы).
Бұл медициналық оңалтудың ерте басталуын және пациенттерді бақылаудың үздіксіздігін қамтамасыз етеді, бұл емдеудің тиімділігін айтарлықтай арттырады.
Бір мезгілде төрт ауру — балалардың церебральды сал ауруы (БЦА), ревматизм, дәнекер тінінің жүйелі зақымдануы және қант диабеті — динамикалық бақылауға жататын аурулар тізбесіне (ЖБЖА) ауыстырылды және МӘМС жүйесі арқылы қаржыландырылатын болады.
МЕДИЦИНАЛЫҚ КӨМЕКТІҢ КӨЛЕМІ ҚЫСҚАРМАЙДЫ
Бұл ауруларды МӘМС жүйесіне көшіру-медициналық көмектің қолжетімділігі мен көлеміне әсер етпейтін әкімшілік шара.
Көмектің барлық түрлері — диагностика, емдеу, динамикалық бақылау, дәрі-дәрмекпен қамтамасыз ету және медициналық оңалту — толық көлемде сақталады.
Қаржыландыру көзі ғана өзгереді, бұл ретте мемлекеттік кепілдіктер деңгейі өзгеріссіз қалады.
«Біз көмек көлемін қысқартпаймыз — біз жүйені тұрақты, әділ және қолжетімді етеміз. Созылмалы аурулары бар барлық пациенттер емдеуді, дәрі-дәрмектерді және оңалтуды толық көлемде алуды жалғастырады», — деп атап өтті Денсаулық сақтау министрлігі.
ЦЕРЕБРАЛЬДЫ САЛ АУРУЫ ЖӘНЕ ҚАНТ ДИАБЕТІ БАР ПАЦИЕНТТЕРГЕ КЕПІЛДІКТЕР САҚТАЛАДЫ
Бүгінгі таңда Қазақстанда церебральды сал ауруымен ауыратын 27 932 науқаспациент тіркелген, оның 99%-ы МӘМС жүйесінде сақтандырылған.
Церебральды сал ауруы бар пациенттердің көпшілігінде мүгедектік тобы болғандықтан, олар үшін сақтандыру сыйлықақыларын мемлекет төлейді, бұл медициналық көмектің үздіксіздігіне кепілдік береді.
Ауруы бойынша қант диабеті (ҚД):
* Медициналық көмектің көлемі сақталады — диагностика, дәрі-дәрмекпен қамтамасыз ету, бақылау, тәулік бойы және күндізгі стационарлар, медициналық оңалту;
* Диспансерлік пациенттердің 96%-ы МӘМС жүйесінде сақтандырылған;
* 1 типтік ҚД бар пациенттер мен 18 жасқа дейінгі балалар заманауи инсулиндермен және помпалық терапиямен қамтамасыз етіледі;
* Аурудың асқынған түрлерімен мемлекет емдеу шығыстарын толығымен жабады.
МЕМЛЕКЕТ ҚАНДАЙ КЕПІЛДІК БЕРЕДІ?
Ресми жұмыспен қамтылмаған азаматтар үшін жергілікті атқарушы органдар арқылы мемлекеттік сақтандыру тетігі көзделген.
Осылайша, мемлекет халықтың әлеуметтік осал топтарының ішінен 1 млн-нан астам қазақстандықты сақтандыруға кепілдік береді.
Бұл МӘМС шеңберінде медициналық көмектің барлық түрлеріне, оның ішінде қымбат диагностикалық және оңалту қызметтеріне тең қолжетімділікті қамтамасыз етуге мүмкіндік береді.
«Біз бұл мәселелердің әлеуметтік сезімталдығын түсінеміз. Мемлекет ең осал азаматтарды қорғау бойынша міндеттемелерді өзіне алады. Сақтандырылғандардың барлығына медициналық көмек тегін және қолжетімді болып қалады», — деп атап өтті Денсаулық сақтау министрлігі.
Денсаулық сақтау министрлігі созылмалы аурулары бар барлық пациенттер емделуді және дәрі-дәрмектерді бұрынғы көлемде қабылдауды жалғастырады деп сендіреді — өзгерістер денсаулық сақтау жүйесін әділ, тұрақты және барлығына қолжетімді етуге бағытталған.
* 
Медициналық көмектің кепілдігі сақталады — бірде-бір пациент емделусіз қалмайды.
* Қызметтердің көлемі мен сапасы қысқармайды, тек қаржыландыру көзі ғана өзгереді.
* Балалар, мүгедектер, жұмыссыздар және әлеуметтік осал азаматтар мемлекет есебінен толық сақтандырылған.
